Gedragsverandering

Ambulancezorg

Het realiseren en vasthouden van gedragsverandering is een uitdaging, zeker binnen de dynamische en vaak hectische context van de ambulancezorg. Hoe overtuig je collega’s om hygiënisch te werken? Hoe spreek je elkaar aan? En hoe zorg je dat verbeteringen blijvend zijn?

Positieve benadering als kracht

Laat zien wat goed gaat! Door successen te benoemen en collega’s aan te moedigen, stimuleer je het volhouden van juiste infectiepreventiemaatregelen. Geef elkaar complimenten wanneer handhygiëne correct wordt uitgevoerd of procedures goed worden nageleefd.

Betrek het management en teamleiders

Draagvlak binnen de hele organisatie is essentieel. Infectiepreventie is geen individuele taak, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle ambulanceprofessionals én het management. Duidelijke communicatie over beleid, verwachtingen en het waarom achter de hygiënemaatregelen helpt om iedereen mee te krijgen.

Waarom is gedragsverandering moeilijk?

In de ambulancezorg zijn routines hardnekkig. Factoren zoals wisselende werktijden, hoge werkdruk, urgentie van handelingen en soms onduidelijke protocollen belemmeren het vasthouden van nieuw gedrag. Directe feedback ontbreekt vaak, wat maken dat oude gewoontes snel terugkeren, zeker in stressvolle situaties.

Drie basisbehoeften voor duurzaam gedragsverandering

Uit onderzoek weten we dat drie menselijke behoeften van invloed zijn op gedragsverandering:

  • Competentie: weten wat je moet doen en er vertrouwen in hebben.
  • Autonomie: weten wanneer je ruimte hebt om je eigen keuzes te maken.
  • Verbondenheid: het gevoel samen te werken aan een gemeenschappelijk doel.

Sluit met jullie teamoverleggen en trainingen aan bij deze behoeften en benadruk dat iedereen een bijdrage levert.

Herken belemmerende én bevorderende factoren

Onderzoek eerst samen wat goed gaat en waar drempels liggen. Voorbeelden uit de ambulancepraktijk:

  • “Ik wist niet dat het anders moest” (kennis/vaardigheden)
  • “Het protocol is lastig te vinden op de iPad/het intranet” (beschikbaarheid instructies)
  • “Tijdens haast vergeet ik het” (onvoldoende routine)

Bied scholing aan, zorg voor laagdrempelige en duidelijke werkinstructies en maak regelmatig ruimte om ervaringen uit te wisselen.

Praktische tools

  • Training & instructie: Organiseer korte, realistische “toolbox meetings” aan het begin of eind van de dienst over handhygiëne, PBM-gebruik of afvalverwerking.
  • Reminder-materialen: Zet in op digitale informatiedeling, posters, stickertjes op apparatuur of in de ambulance zelf en pushberichten via apps ter herinnering aan bijvoorbeeld handenalcohol-gebruik.
  • Concrete protocollen: Richt de digitale protocollenbibliotheek gebruiksvriendelijk in en verwijs bij voorkeur naar de actuele RIVM-richtlijnen ambulancezorg.
  • Best practices delen: Bespreek in het team wat al goed werkt en laat medewerkers successen uit hun eigen praktijk delen.

Tips voor de ambulancezorg

  • Maak afspraken zo concreet mogelijk (“Na elke rit: contactpunten en brancard reinigen”).
  • Geef elkaar op een positieve manier feedback, bijvoorbeeld: “Fijn dat je de monitor direct hebt gereinigd!”
  • Begin klein en houd vast: bijvoorbeeld iedere dienst starten met handhygiëne, of het actiewiel gebruiken om een nieuwe gewoonte stapsgewijs te borgen.
  • Teamverantwoordelijkheid: spreek samen af wie elkaar waar op aanspreekt.
  • Meet successen en bespreek maandelijks wat beter kan – en vooral wat goed gaat.

Kortom: Gedragsverandering is teamwork. Door samen knelpunten te bespreken, goede voorbeelden te delen en teamwork te stimuleren, wordt duurzaam verbeteren in infectiepreventie mogelijk. Houd de lijn aan van de RIVM hygiënerichtlijn ambulancezorg voor draagvlak, duidelijkheid en een blijvend veilige werkplek.

Test je kennis over infectiepreventie!

Verandering begint met begrip. Ben jij een infectiepreventie kenner? Test samen met je collega’s hoe goed jullie kennis is over infectiepreventie!

quiz AMR